ینی تبریز- «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا روز شنبه با امضای یک فرمان اجرایی، وضعیت «اضطرار ملی» در قبال ایران را تایید و سازوکاری برای اعمال تعرفه علیه کشورهایی که از ایران کالا یا خدمات خریداری میکنند، ایجاد کرد؛ اقدامی که به ادعای واشنگتن با هدف حفاظت از امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد ایالات متحده انجام شده است.
ایران میتواند از روشهای مختلفی برای تجارت با سایر کشورها، حتی در صورت اعمال تعرفههای آمریکا، استفاده کند. یکی از مهمترین این روشها، معامله با ارزهای غیردلاری است.هر چند که فعلا فرمان ترامپ اجرایی نشده و تمرکز و تلاش او بر به صفر رساندن فروش نفت ایران است اما شاید همین تهدید ترامپ ، باعث شود تا ایران به منابع در آمد دیگری غیر از نفت توجه کند و این شاید همان چیزی باشد که در دهه هفتاد رهبری تاکید داشتند که از اقتصاد تک محصولی نفت فاصله بگیرید.
در ادامه به چند روش دیگر اشاره میشود:
▪️استفاده از ارزهای ملی: ایران میتواند با کشورهایی که با آنها روابط تجاری دارد، توافق کند که مبادلات خود را با استفاده از ارزهای ملی دو کشور انجام دهند. به عنوان مثال، ایران میتواند با چین با یوان، با روسیه با روبل، و با هند با روپیه معامله کند. این کار نیاز به دلار را کاهش میدهد و ریسک ناشی از تحریمهای آمریکا را کمتر میکند. این همان چیزی است که در اجلاس بریکس اعضای این اتحادیه بر آن تاکید کردند
▪️استفاده از ارزهای دیجیتال (کریپتوکارنسیها): در برخی موارد، ممکن است از ارزهای دیجیتال به عنوان واسطه در مبادلات بینالمللی استفاده شود. البته این روش هنوز در مقیاس وسیع رایج نیست و چالشهای قانونی و امنیتی خاص خود را دارد.
▪️مکانیزمهای مالی جایگزین: ایجاد و استفاده از کانالهای مالی جایگزین که خارج از سیستم بانکی بینالمللی تحت سلطه دلار عمل میکنند، میتواند راهگشا باشد. نمونههایی از این مکانیزمها در گذشته (مانند سازوکار اینستکس برای تجارت با اروپا) مطرح شدهاند، هرچند موفقیت آنها به عوامل متعددی بستگی دارد.
▪️تجارت پایاپای (تهاتر): در شرایط خاص، ممکن است کشورها به جای استفاده از پول، کالاهای خود را مستقیماً با هم مبادله کنند. این روش بیشتر در روابط دوجانبه و برای کالاهای خاص کاربرد دارد.
▪️تمرکز بر بازارهای منطقهای و همسایه: تقویت روابط تجاری با کشورهای همسایه و منطقه که ممکن است تحت فشار آمریکا نباشند یا تمایل به دور زدن تحریمها داشته باشند، میتواند یک استراتژی مهم باشد.اعمال تعرفه ۲۵ درصدی توسط آمریکا بر کشورهایی که با ایران تجارت میکنند، قطعاً چالشهایی را برای ایران ایجاد میکند، اما همانطور که اشاره شد، راههایی برای دور زدن یا کاهش اثر این تحریمها وجود دارد. این موضوع نیازمند دیپلماسی فعال، انعطافپذیری در سیاستهای تجاری و تقویت روابط با شرکای اقتصادی غیرغربی است.
✍؛رسول ابراهیمی اصل

















Tuesday, 12 May , 2026